PNG và JPG khác nhau thế nào? Khi nào dùng loại nào
PNG và JPG là hai định dạng ảnh phổ biến nhất hiện nay. Nhìn qua thì một bức ảnh lưu ở hai định dạng trông giống hệt nhau, nhưng dung lượng có thể chênh nhau gấp năm lần, và một bên giữ được nền trong suốt còn bên kia thì không. Chọn sai định dạng là nguyên nhân phổ biến khiến ảnh bị nặng, bị mờ chữ hoặc bị nền đen, nền trắng không mong muốn.
Bài này giải thích ba điểm khác nhau quan trọng nhất, rồi đưa ra quy tắc đơn giản để bạn biết khi nào dùng loại nào.
1. Kiểu nén: có mất và không mất dữ liệu
JPG nén có mất dữ liệu (lossy). Khi lưu, JPG chia ảnh thành các ô nhỏ 8×8 điểm ảnh và bỏ bớt những chi tiết mà mắt người khó nhận ra. Nhờ vậy file rất nhỏ, nhưng mỗi lần mở ra chỉnh rồi lưu lại là một lần mất thêm chi tiết. Ở mức nén mạnh, bạn sẽ thấy các vệt mờ quanh chữ và các khối vuông ở vùng màu chuyển dần.
PNG nén không mất dữ liệu (lossless). Mọi điểm ảnh được giữ nguyên tuyệt đối. Mở ra lưu lại bao nhiêu lần cũng không giảm chất lượng. Đổi lại, với ảnh chụp nhiều màu sắc, file PNG nặng hơn JPG rất nhiều.
2. Nền trong suốt
PNG hỗ trợ kênh alpha, tức là mỗi điểm ảnh có thể trong suốt hoàn toàn hoặc bán trong suốt. Đây là lý do logo, icon, ảnh sản phẩm đã tách nền thường được lưu bằng PNG: bạn đặt chúng lên nền màu gì cũng đẹp.
JPG không có khái niệm trong suốt. Khi chuyển một ảnh PNG nền trong suốt sang JPG, vùng trong suốt bắt buộc phải được tô bằng một màu. Một số phần mềm tô màu đen, khiến logo của bạn bỗng có nền đen xấu xí. Công cụ trên Convert.com.vn luôn tô nền trắng để kết quả trông tự nhiên nhất.
3. Dung lượng và loại ảnh phù hợp
Dung lượng phụ thuộc rất nhiều vào nội dung ảnh. Với ảnh chụp (phong cảnh, chân dung, món ăn), JPG nhỏ hơn PNG nhiều lần. Ngược lại, với ảnh có ít màu và nhiều mảng phẳng — ảnh chụp màn hình, sơ đồ, biểu đồ, logo — PNG có thể nhỏ ngang hoặc thậm chí nhỏ hơn JPG, đồng thời giữ chữ và đường kẻ sắc nét.
Quy tắc chọn nhanh
| Loại ảnh | Nên dùng | Lý do |
|---|---|---|
| Ảnh chụp từ điện thoại, máy ảnh | JPG | Nhẹ, mọi nơi đều mở được |
| Logo, icon, ảnh cần nền trong suốt | PNG | Giữ được nền trong suốt |
| Ảnh chụp màn hình có nhiều chữ | PNG | Chữ sắc nét, không bị nhoè |
| Ảnh nộp hồ sơ, gửi email | JPG | Nhẹ, đúng yêu cầu hầu hết cổng nộp |
| Ảnh đăng website | WEBP | Nhẹ hơn cả hai, có nền trong suốt |
Chuyển đổi qua lại giữa PNG và JPG
Trên Convert.com.vn bạn có thể chuyển đổi miễn phí, không cần đăng ký, tối đa 6 ảnh mỗi lượt:
- PNG sang JPG — giảm dung lượng ảnh chụp, ảnh cần gửi đi. Nền trong suốt sẽ thành nền trắng.
- JPG sang PNG — khi cần một file không bị nén thêm để tiếp tục chỉnh sửa. Lưu ý: chuyển sang PNG không làm ảnh nét hơn, chi tiết đã mất khi lưu JPG thì không lấy lại được.
- PNG sang WEBP — nếu ảnh dùng cho website, đây là lựa chọn tốt nhất: nhẹ hơn nhiều mà vẫn giữ nền trong suốt.
Những hiểu lầm thường gặp
- "Chuyển JPG sang PNG sẽ nét hơn." Sai. PNG chỉ giữ nguyên những gì đang có; chi tiết JPG đã bỏ đi thì không quay lại.
- "PNG luôn chất lượng cao hơn nên lúc nào cũng nên dùng PNG." Với ảnh chụp, PNG chỉ làm file nặng gấp nhiều lần mà mắt không thấy khác biệt.
- "JPG và JPEG là hai định dạng khác nhau." Không, đó là cùng một định dạng; đuôi .jpg ra đời vì Windows đời cũ chỉ cho phép đuôi file 3 ký tự.
Câu hỏi thường gặp
Ảnh chụp màn hình nên lưu PNG hay JPG?
Mặc định PNG, vì ảnh chụp màn hình thường có chữ và đường nét sắc, PNG giữ chúng rõ ràng. Nếu ảnh chụp màn hình có nhiều hình ảnh, video và file PNG quá nặng, hãy chuyển sang JPG chất lượng cao hoặc WEBP.
In ảnh nên dùng PNG hay JPG?
Cả hai đều in được. Với ảnh chụp, JPG chất lượng cao là đủ và gọn nhẹ. Với ảnh có chữ nhỏ, sơ đồ, logo, PNG giữ nét tốt hơn. Nhà in chuyên nghiệp có thể yêu cầu TIFF hoặc PDF.
Tóm lại
Dùng JPG cho ảnh chụp và ảnh cần gửi đi, dùng PNG cho logo, icon, ảnh chụp màn hình và mọi thứ cần nền trong suốt. Nếu ảnh chỉ để hiển thị trên website, hãy cân nhắc WEBP — nó gộp được ưu điểm của cả hai.
